Bài thuốc dân gian phòng, điều trị sởi

Để phòng bệnh sởi, người dân có thể vệ sinh môi trường, xông khói phòng ở và môi trường xung quanh bằng cách đốt vỏ quả bưởi khô hoặc bồ kết.

Đây là nội dung trong hướng dẫn phòng và điều trị bệnh sởi mà Bệnh viện vừa đưa ra.

Cụ thể:

1. Phòng bệnh

Vệ sinh môi trường:

– Xông khói phòng ở và môi trường xung quanh bằng cách đốt vỏ quả bưởi khô hoặc quả bồ kết khô.

– Đun nước củ sả hoặc nước cây mùi già lau cửa, bàn ghế, sàn nhà, đồ chơi và đồ dùng của trẻ.

– Đối với nơi công cộng tập trung đông người (trường học, bệnh viện, bến tàu xe…), tùy theo điều kiện của cơ sở để vệ sinh môi trường sạch sẽ, chống lây chéo: Dùng dung dịch có tinh dầu xả để lau, rửa làm sạch môi trường; đốt các loại tinh dầu có tác dụng khử trùng như: chanh, cam, bưởi, hương nhu…

Vệ sinh thân thể:

– Tắm, gội: Lá mùi già, lá và vỏ quả bưởi, vỏ quả chanh đun nước tắm gội hoặc lau toàn thân.

– Vệ sinh răng, miệng, mắt, mũi.

Ngoài ra: Tránh đến nơi có đông người như bệnh viện, bến tàu xe…, nhất là vùng đang có dịch bệnh lưu hành. Cần ăn uống đủ chất, bổ sung các loại rau, củ, hoa quả tươi; uống nước bột sắn dây, nước ép rau diếp cá.

2. Điều trị

Bài thuốc uống:

– Giai đoạn khởi phát và toàn phát:

Lá kinh giới: 12-20 g

Lá sài đất: 8-12 g

Lá diếp cá: 8-12 g

Lá bồ công anh: 8-12 g

Lá tre: 12-20 g

Lá dâu: 8-12 g

Cỏ nhọ nồi: 12-16 g

Hạt muồng sao: 4-8 g

Cam thảo nam: 4-8 g hoặc mía: 3 khẩu

Sắc cùng 2 bát nước, trong 20 phút. Uống lúc thuốc còn ấm. Ngày uống 1 thang, chia đều 3-4 lần. Uống 3-5 ngày.

Nếu ho: Lá húng chanh 12-20 g; lá hẹ 8-10 g cùng với 3 lát quất hấp cách với 5 g đường phèn (thêm 50 ml nước) hoặc 50 ml nước mía. Lấy nước uống chia 3-4 lần trong ngày.

Nếu sởi khó mọc: Lấy cây mùi già hoặc hạt mùi giã nát với rượu sát khắp người.

– Giai đoạn sởi lặn:

Lá dâu hoặc quả dâu chín: 6-12 g

Cỏ nhọ nồi: 6-12 g

Đỗ đen: 10 g

Cam thảo nam hoặc cỏ ngọt: 6-8 g

Lá sen: 6-8 g

Lấy 2 bát nước sắc còn nửa bát, uống ấm. Ngày uống 1 thang, uống 5-7 ngày.

Nước tắm:

Lá mùi già, lá và vỏ quả bưởi, vỏ chanh đun nước tắm gội, lau toàn thân.

Chế độ ăn uống và vệ sinh cá nhân:

– Cho trẻ uống đủ nước, nấu đậu xanh cả vỏ để lấy nước uống hoặc uống bột sắn dây.

– Ăn nhẹ dễ tiêu, chia thành nhiều bữa nhỏ trong ngày.

– Vệ sinh sạch sẽ.

– Ở phòng thoáng mát, tránh gió lùa.

Khuyến cáo: Hướng dẫn này có thể tham khảo và vận dụng ban đầu khi bệnh nhẹ hoặc xa cơ sở y tế. Nếu gần cơ sở y tế như bệnh viện nên đưa các cháu đến để được khám và điều trị đầy đủ.

Trẻ mắc sởi cần được bổ sung vitamin A

Khi trẻ bị sởi, cần cho trẻ ăn tăng rau, quả có màu vàng, đỏ (như cà rốt, cà chua, bí đỏ, cam, xoài, đu đủ, …) và các loại rau có lá xanh sẫm (rau muống, rau ngót…).

Bệnh sởi tiến triển nặng ở trẻ nhỏ có tình trạng dinh dưỡng kém, đặc biệt là thiếu vitamin A, suy dinh dưỡng hoặc trẻ có hệ thống miễn dịch suy giảm và do sức đề kháng của cơ thể suy giảm nên bệnh nhân dễ bị biến chứng.

Trẻ bị sởi thường chán ăn, bỏ ăn do bị viêm loét ở miệng. Tình trạng nhiễm trùng, nôn và tiêu chảy không chỉ làm tăng nhu cầu một số chất dinh dưỡng mà còn tăng đào thải và giảm hấp thu chất dinh dưỡng. Đặc biệt, bệnh làm tăng nhu cầu vitamin A của cơ thể, dẫn đến thiếu vitamin A, kể cả ở những trẻ trước đó được nuôi dưỡng tốt và không thiếu vitamin này. Vì thế, bắt buộc tất cả trẻ mắc sởi cần được uống ngay vitamin này. Bổ sung vitamin A đã được một số nghiên cứu chứng minh làm giảm 50% trường hợp tử vong do bệnh sởi.

soi01-9300-1398331609.jpg

Ảnh minh họa: Spot.

Cụ thể:

– Trẻ dưới 6 tháng: Uống 50.000 đơn vị/ngày x 2 ngày liên tiếp.

– Trẻ 6-12 tháng: Uống 100.000 đơn vị/ngày x 2 ngày liên tiếp.

– Trẻ trên 12 tháng và người lớn (trừ phụ nữ đang mang thai): Uống 200.000 đơn vị/ngày x 2 ngày liên tiếp.

Trường hợp có biểu hiện thiếu vitamin A: Lặp lại liều trên sau 4-6 tuần.

Viện Dinh dưỡng quốc gia đưa ra một số lời khuyên trong vấn đề chăm sóc dinh dưỡng cho trẻ bị sởi:

1. Nguyên tắc xây dựng chế độ ăn nhằm nâng cao miễn dịch

– Chế độ ăn đảm bảo đủ 4 nhóm thực phẩm. Nhóm cung cấp chất bột đường, chất đạm, chất béo, giàu vitamin – khoáng chất thiết yếu.

– Ăn đa dạng thực phẩm: 15-20 loại thực phẩm mỗi ngày.

– Đối với trẻ còn trong độ tuổi bú mẹ, bà mẹ cần tiếp tục cho con bú, cho bú nhiều lần hơn kết hợp với ăn bổ sung hợp lý. Thực hiện cho trẻ bú sữa mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu là biện pháp tốt nhất, góp phần phòng bệnh tốt nhất.

– Cho trẻ ăn đủ nhu cầu dinh dưỡng, đa dạng thực phẩm, không quá kiêng khem để bù lại các chất dinh dưỡng mất đi (đặc biệt là năng lượng và protein).

– Cần cho trẻ ăn đủ thức ăn giàu đạm, đặc biệt những loại có giá trị sinh học cao như thịt, cá (chép, quả, ba sa, bông lau, hồi…). Trứng, sữa, hải sản cũng là nguồn cung cấp kẽm và sắt giúp tăng cường hệ miễn dịch và sức đề kháng cho trẻ. Trong trường hợp trẻ bị biến chứng tiêu chảy hoặc viêm phổi, cần bổ sung kẽm theo hướng dẫn của y tế bằng đường uống cho trẻ.

– Cần cho trẻ ăn tăng rau, quả có màu vàng, đỏ (như cà rốt, cà chua, bí đỏ, cam, xoài, đu đủ, dưa hấu…) và các loại rau có lá xanh sẫm (như rau muống, rau ngót, rau dền đỏ, cải bó xôi, xúp lơ xanh…). Những loại này có nhiều vitamin và khoáng chất, đặc biệt là vitamin A, C… giúp tăng cường miễn dịch, chống nhiễm trùng và làm nhanh lành các tổn thương. Các loại quả khác giàu vitamin C giúp nâng cao sức đề kháng và cung cấp nước cho trẻ như bưởi, táo, lê… cũng rất tốt.

– Khi đang bị bệnh sởi không nên dùng các loại gia vị cay nóng như ớt, hạt tiêu, quế, hành tây, tỏi, cà ri… Hạn chế các thức ăn chứa nhiều chất béo no, nội tạng động vật. Tuyệt đối tránh, không dùng các thức ăn mà trẻ đã bị dị ứng hoặc các thức ăn lạ.

2. Lựa chọn thực phẩm

– Sử dụng nguồn thực phẩm giàu vitamin A:

Thức ăn có nguồn gốc động vật như gan, chất béo từ thịt, lòng đỏ trứng… có nhiều vitamin A. Các thức ăn nguồn gốc thực vật có nhiều tiền vitamin A như các loại củ quả có màu vàng/đỏ, các loại rau màu xanh sẫm, dầu cọ và dầu ăn.

Vitamin A tan trong chất béo nên chế độ ăn cần có đủ dầu ăn/mỡ để giúp hấp thu và chuyển tiền vitamin A sang dạng vitamin A.

– Lựa chọn các thực phẩm giàu kẽm.

Thiếu kẽm sẽ làm tổn thương chức năng miễn dịch, làm tăng nguy cơ mắc các bệnh nhiễm khuẩn, nhiễm virus từ đó làm giảm tăng trưởng, phát triển của trẻ, làm tăng nguy cơ bị suy dinh dưỡng và tử vong ở trẻ.

Nên bổ sung kẽm cho cả trẻ em và người lớn.

Liều bổ sung kẽm: 10 mg kẽm/ngày cho trẻ < 6 tháng và 20 mg/ngày cho trẻ > 6 tháng cho đợt điều trị 14 ngày. Người lớn có thể dùng bổ sung 20-30 mg/ngày trong thời gian mắc sởi hay thủy đậu.

Lựa chọn thực phẩm có nhiều kẽm: Thức ăn nhiều kẽm là tôm đồng, lươn, hàu, sò, gan lợn, sữa, , lòng đỏ trứng, cá, đậu nành, các hạt có dầu (hạnh nhân, hạt điều, lạc…), đậu xanh nảy mầm cũng nhiều kẽm và dễ hấp thu. Với trẻ nhũ nhi, để có đủ kẽm, nên cố gắng cho bú sữa mẹ vì kẽm trong sữa mẹ dễ hấp thu hơn nhiều so với sữa bò

– Các thực phẩm giàu vitamin C: Vitamin C có nhiều trong các loại quả chín như: cam, bưởi, chuối, xoài, dưa hấu… và các loại rau như rau ngót, rau dền, rau đay, mồng tơi, rau muống.

Khi trẻ bị bệnh nên cho uống nước quả chín (từ 1-2 cốc/ngày) để cung cấp đủ lượng vitamin C giúp nâng cao miễn dịch.

3. Chú ý về cách chế biến

– Đảm bảo khẩu phần ăn hàng ngày với các món ăn hợp khẩu vị, nhưng thức ăn cần được cắt thái hoặc xay nhỏ hơn, chế biến mềm hơn, lỏng hơn so với lúc chưa bị bệnh.

– Thay đổi món ăn và chia làm nhiều bữa nhỏ để giúp cho quá trình ăn nhai tốt hơn, ăn ngon miệng hơn và dễ tiêu hóa hơn.

– Khi chế biến tránh làm rau bị dập nát, cắt/thái và cho rau vào nấu khi nước đã sôi, nấu xong ăn ngay để tránh mất các vitamin, nhất là vitamin C và beta-caroten.

– Tất cả dụng cụ chế biến phải sạch sẽ, rửa tay sạch trước khi chế biến thức ăn và khi cho trẻ ăn.

4. Một số chú ý khác

Cho trẻ uống đủ nước, nhất là trong giai đoạn trẻ đang sốt, nôn. Có thể cho trẻ uống nước quả như cam, bưởi, chanh và các loại nước quả, sinh tố khác. Khi trẻ sốt cao, nôn và tiêu chảy cần cho uống dung dịch oresol để bù nước và điện giải theo hướng dẫn.

Sau khi trẻ đã khỏi bệnh, cần cho ăn nhiều hơn trong giai đoạn hồi phục ít nhất là 2 tuần để trẻ có thể nhanh chóng trở về tình trạng dinh dưỡng và bình thường.

Nên bổ sung đa vitamin – khoáng chất mà trong thành phần có vitamin A, E, C, kẽm, selen…, trong đó quan trọng hơn cả là vitamin A, C và kẽm giúp cho nâng cao miễn dịch.

 

Phương Trang

Print Friendly, PDF & Email
About admin 1055 Articles
PhongTuc.vn được lập ra với mục đích bảo tồn và lưu giữ truyền thống văn hóa của con người Việt Nam   - Phong tục tập quán Việt Nam ( Cưới hỏi, ma chay, tết …)   - Văn Hóa & Xã Hội ( cải lương, chèo, tuồng …)   - Ẩm Thực   - Phong Thủy   Mọi đóng góp, tài trợ xin vui lòng liên hệ qua email [email protected]   Tham gia Hội những người yêu thích Phong Tục Tập Quán tại link https://www.facebook.com/groups/459436977482660/ Chân thành cám ơn các bạn.

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*